Wat is verslaving

Verslaving is een ziekte van de hersenen. Verslaving maakt geen onderscheid naar geslacht, intelligentie, huidskleur of sociale status. Een verslaving kan erfelijk zijn, maar kan ook ontstaan onder druk van de omgeving, of door bepaalde gebeurtenissen. Er zijn veel verschillende soorten van verslaving.
Bij het ontstaan van verslaving zijn verschillende delen van de hersenen betrokken:

  • Het zogenaamde beloningscentrum; dit centrum in de hersenen zorgt ervoor dat je je lekker voelt
  • Het geheugen; het geheugen zorgt ervoor dat je positieve ervaringen herinnert
  • De 'nieuwe' hersenen; een deel van de 'nieuwe' hersenen zorgt ervoor dat niet meteen toegegeven wordt aan allerlei verlangens

Bij mensen met een risico op verslaving en bij verslaafden zelf functioneren deze delen van de hersenen anders of minder goed. Ook bepaalde medicijnen kunnen op deze delen van de hersenen ingrijpen.

Het beloningscentrum
Het beloningscentrum in de hersenen zorgt ervoor dat bepaalde gedragingen met een prettig gevoel beloond worden. Dit zijn vooral gedragingen die voor het voortbestaan van de soort van belang zijn zoals eten en seksuele activiteit. Het beloningscentrum zit in middenhersenen. De middenhersenen zijn ook betrokken bij instincten, verlangens, dorst en hongergevoel, maar ook bij emoties zoals woede en angst.
Alcohol en drugs zijn in staat om het beloningscentrum op een zeer krachtige manier te prikkelen. Om die reden ga je je na gebruik van dit soort stoffen lekker voelen.

Dopamine
Dopamine is één van de signaalstoffen (neurotransmitter), die in de hersenen voorkomen. Het beloningscentrum wordt geprikkeld door dopamine. De meeste drugs zorgen ervoor dat dopamine op een directe of op een indirecte manier afgegeven wordt. De afgegeven dopamine wordt opgevangen door zogenaamde dopamine receptoren in het beloningscentrum en zorgen voor een 'lekker' gevoel.

Genen
Nu kan een bepaald gen ervoor zorgen dat er minder dopaminereceptoren zijn. Het beloningscentrum functioneert dan minder goed waardoor iemand minder goed in staat is te genieten. Bij een minder goed functionerend beloningscentrum zal het gebruik van drugs bij de betrokken persoon een zeer krachtige en positieve ervaring opleveren. Hierdoor zijn zij vatbaarder voor verslaving. Deze genetische structuur is erfelijk bepaald.

Afname receptoren door frequent gebruik
Maar er is nog iets. Door frequent gebruik van drugs neemt het aantal dopamine receptoren af. Hierdoor zal meer gebruikt moeten worden om het oorspronkelijke effect nog te kunnen voelen. Zo kan langdurig gebruik blijvende veranderingen in het brein veroorzaken. Er zijn dus twee redenen waarom verslaafden minder dopamine receptoren hebben: genetisch en door het voortdurende gebruik van drugs.

Het geheugen
Het positieve gevoel na gebruik (en de omstandigheden waaronder dit gebruik plaatsvond) wordt door de midden hersenen in het geheugen opgeslagen. Het vormen zeer krachtige herinneringen die later een sterke trek of verlangen kunnen oproepen. Hierdoor ligt terugval in gebruik op de loer. De impact van de herinnering aan druggebruik wordt door de middenhersenen opgeslagen, op dat moment verandert er iets in de hersenen.

De nieuwe hersenen
De nieuwe hersenen of wel de neocortex vormen het rationele deel van de hersenen. Dit deel van de hersenen heeft tot taak de conflicten tussen verlangens (verlangen naar het effect en de roes van drugs of bepaalde handelingen) en het verstand (ik moet morgen werken) anderzijds in goede banen te leiden. De middenhersenen zullen willen toegeven aan dit verlangen. De nieuwe hersenen zullen dit willen voorkomen. Bij verslaafden functioneren de nieuwe hersenen minder goed.

Conclusie
Door een minder goed functionerend belonings systeem (voor een deel genetisch bepaald) en minder mogelijkheden om verlangens te sturen/te onderdrukken zijn mensen vatbaarder voor verslaving. Bovendien veranderen door het gebruik de hersenen: er komen minder dopaminereceptoren en er onstaan krachtige herinneringen. Door deze veranderingen in de hersenen raakt iemand nog vatbaarder.

Lees hier meer over de verschillende soorten verslavingen: niet alleen alcohol en drugs zijn gevaarlijk voor uw kind. Eetstoornissen, gamen, social media, porno en ander obsessief gedrag zijn verslavingen die in de hersenen dezelfde veranderingen geven en net zo ingrijpen in de levenssfeer, het functioneren en de ontwikkeling van kinderen.

Helaas denken veel ouders ‘mijn kind doet dat niet’ en ‘dat zou ik dan toch wel merken’, of ‘het is niet zo erg, wij deden dat vroeger ook’.... Of ze weten er gewoon niet genoeg vanaf, verdiepen zich niet in het onderwerp. Ons advies: Be Aware

Bekijk de checklists om te zien hoe uw kind daarop scoort. En let u dan nog eens extra goed op het gedrag van uw kind: ga er nooit vanuit ‘dat mijn kind dat niet doet.....’

Voordat een kind de weg naar verslaving inslaat, kan het nog links of rechts afslaan. Daarom is het zo belangrijk om de signalen van verslaving vroeg te herkennen.

Ouders en school zijn weliswaar samen verantwoordelijk voor de opvoeding en educatie van alle kinderen; de ouders zijn toch echt degenen die zèlf hun kind moeten en kunnen beschermen tegen de gevaren van verslaving.

Vragen? Kijk in de rubriek vraag en antwoord of neem contact op met Be Aware.

NAAR BOVEN
Disclaimer  -  Sitemap  -  Powered by Idas B.V. Internet & ICT